Laat je AI-assistent zoeken naar wat ontbreekt in een document

Ontdek hoe je een AI-assistent laat zoeken naar wat er ontbreekt in contracten of offertes, zodat je verborgen risico's sneller herkent.

Wanneer je een contract, offerte of samenwerkingsovereenkomst controleert, vraag je een AI-assistent al snel om een samenvatting. Dat levert een overzichtelijke lijst op van wat er op papier staat, maar het helpt je niet bij het echte risico. De gevaarlijkste afspraken zijn immers de afspraken die niet zijn gemaakt.

De tip is eenvoudig: vraag je AI-assistent niet wat er in een tekst staat, maar vraag expliciet welke gebruikelijke clausules, voorwaarden of praktische details ontbreken.

Een samenvatting herhaalt wat de tegenpartij heeft opgeschreven. Als een leverancier of partner een lastig onderwerp weglaat, zie je dat in een samenvatting over het hoofd. Juist de omissies zorgen achteraf voor discussie. Denk aan afspraken over eigendom van bronbestanden, aansprakelijkheid bij vertraging, het doorberekenen van meerwerk of de exacte procedure bij het beëindigen van de samenwerking.

Omdat een AI-assistent getraind is op grote hoeveelheden zakelijke teksten, heeft het systeem een helder referentiekader van wat gebruikelijk is in een bepaald type document. Door gericht naar de leemtes te vragen, dwing je de assistent om het document te vergelijken met een volledige standaard. Je gebruikt de techniek dan niet als samenvatter, maar als kritische controleur.

Kopieer de tekst van een voorstel of overeenkomst en gebruik een instructie die de assistent dwingt om alleen naar het ontbrekende te kijken. Typ bijvoorbeeld de volgende prompt over:

"Hieronder staat een offerte van een leverancier voor de inrichting van onze werkplekken. Maak géén samenvatting van wat er wel staat. Noem uitsluitend de zaken die in een zakelijke offerte van dit type gebruikelijk zijn, maar die hier volledig ontbreken of opvallend vaag zijn gebleven. Denk aan garanties, levertijden, bijkomende kosten en oplevercriteria. Beperk je tot maximaal vijf duidelijke punten."

Je zult zien dat het antwoord direct bruikbare aandachtspunten oplevert, zoals het ontbreken van afspraken over wie het verpakkingsmateriaal afvoert, of wie verantwoordelijk is voor eventuele schade tijdens het transport.

Je kunt deze techniek vanmiddag al gebruiken bij het eerstvolgende document dat je moet goedkeuren.

Stap 1: Open het document Kopieer de tekst van de offerte, het projectplan of de conceptovereenkomst die op je bureau ligt.

Stap 2: Bepaal je rol Bedenk vanuit welke positie je het stuk leest. Een opdrachtgever let immers op andere zaken dan een leverancier.

Stap 3: Vraag om de omissies Plak de tekst in je AI-assistent en geef expliciet mee dat je de bestaande inhoud al kent. Vraag om een lijst met onderwerpen die je redelijkerwijs mag verwachten, maar die in deze specifieke tekst ontbreken.

Stap 4: Beoordeel de uitkomst Loop de lijst met ontbrekende zaken langs. Niet elk punt zal voor jouw situatie relevant zijn, maar de punten die er wel toe doen vormen direct je vragenlijst voor de volgende onderhandelingsronde.

EIGHTY8