Laat je AI-assistent zoeken naar wat er ontbreekt in een document

Ontdek verborgen risico's in offertes en contracten door je AI-assistent te laten zoeken naar wat er niet staat, in plaats van een samenvatting te vragen.

Wanneer je een offerte, samenwerkingsovereenkomst of projectvoorstel ontvangt, vraagt menigeen aan een AI-assistent om een beknopte samenvatting. Dat levert een overzichtelijke weergave op van wat er in de tekst staat. De grootste risico's voor een ondernemer schuilen echter zelden in wat er al zwart-op-wit staat; ze zitten vrijwel altijd in wat er is weggelaten.

De tip is daarom eenvoudig: vraag je AI-assistent niet wat er in het document staat, maar laat de assistent specifiek analyseren wat er niet in staat.

Een AI-assistent is van nature geneigd om direct en getrouw samen te vatten wat hem wordt aangereikt. Wanneer je vraagt om de hoofdlijnen, ordent de assistent de woorden van de opsteller. Het document lijkt daardoor al snel evenwichtig en compleet.

In de praktijk laten leveranciers of opdrachtgevers bewust of onbewust zaken open. Denk aan het ontbreken van afspraken over meerwerk, vage bepalingen rondom aansprakelijkheid, het ontbreken van duidelijke oplevercriteria of stilte over wie verantwoordelijk is voor nazorg en garanties. Wie uitsluitend leest wat er wél staat, ontdekt deze hiaten pas op het moment dat er een meningsverschil ontstaat.

Door je assistent de opdracht te geven om te zoeken naar omissies, benut je de referentiekaders van het model. Het weet wat gebruikelijk is in soortgelijke zakelijke stukken en kan die standaard leggen naast de specifieke tekst die voorligt.

Wanneer je een voorstel of overeenkomst controleert, kun je de onderstaande tekst letterlijk overnemen voor je AI-assistent.

"Hieronder staat een voorstel van een leverancier. Maak geen samenvatting van de inhoud. Ik wil uitsluitend weten wat er ontbreekt.

Geef een lijst van belangrijke zakelijke en operationele onderwerpen die je redelijkerwijs in dit type voorstel verwacht, maar die hier ontbreken of onduidelijk zijn gelaten. Denk aan: Acceptatiecriteria en herstel van fouten Verantwoordelijkheid bij vertraging Voorwaarden rondom meerwerk en bijkomende kosten Eigenaarschap van opgeleverde materialen Afspraken over beëindiging of opzegging

Geef per ontbrekend punt in één zin aan waarom het ontbreken ervan een zakelijk risico vormt voor mij als opdrachtgever."

Je kunt deze methode direct gebruiken bij het volgende document dat binnenkomt.

Stap 1: Selecteer het document Open de offerte, het projectplan of de overeenkomst die je wilt beoordelen. Bedenk kort wat het doel van het stuk is. Hoe duidelijker je het type document benoemt tegen je assistent, hoe scherper de vergelijking wordt.

Stap 2: Voer de tekst in Kopieer het document naar je AI-assistent. Verwijder vooraf eventuele vertrouwelijke persoonsgegevens of gevoelige interne data.

Stap 3: Stel de negatieve zoekvraag Gebruik de voorbeeldprompt en benadruk dat je geen weergave wilt van de bestaande tekst. Geef eventueel aan vanuit welk perspectief de assistent moet kijken, bijvoorbeeld vanuit jouw rol als afnemer of opdrachtgever.

Stap 4: Filter de uitkomsten Niet elke weglating is een opzet of een probleem; sommige zaken zijn elders al geregeld of simpelweg minder relevant voor jouw situatie. Kies de twee of drie belangrijkste punten uit de lijst en gebruik die als concrete vragen in je reactie naar de andere partij.

EIGHTY8